A crise en números
Unha casa custa hoxe case o triplo que hai dez anos
Os salarios quedaron atrás, a vivenda pública case non existe e hai centos de miles de casas baleiras. Aquí tes os números oficiais, coas fontes, para que calquera persoa os poida comprobar.
Oito números que explican a crise
+180%
foi o que subiu o prezo das casas entre 2015 e 2025, a segunda maior suba da UE. Media da UE: +65 %.
Eurostat, 2026
27,2%
das persoas que alugan a prezo de mercado gastan máis do 40 % dos ingresos na vivenda. Media da UE: 18,6 %.
Eurostat, 2025
17,79 €/m²
é o aluguer mediano dos novos contratos en Lisboa. A mediana de Portugal superou por primeira vez os 10 €/m².
INE, 2.º trim. 2026
920 €
é o salario mínimo bruto en 2026 (uns 819 € netos). Un piso de dous cuartos de 70 m² en Lisboa custa uns 1.245 € ao mes.
Decreto lei 139/2025
723 215
vivendas baleiras, o 12,1% do parque de vivendas. Máis da metade, unhas 375 000, non estaban á venda nin en aluguer.
INE, Censos 2021
≈2%
das casas son vivenda pública, unha das cifras máis baixas de Europa, despois de décadas de desinvestimento.
ISCTE, 2025
28,9 anos
é a idade media á que a mocidade deixa a casa dos pais. Media da UE: 26,2.
Eurostat, datos de 2024
1447
ordes de desafiuzamento emitidas en 2025, un 44 % máis ca o ano anterior. Inclúen procesos iniciados en anos anteriores.
IGFEJ, vía Público
Como chegamos ata aquí
Non hai unha causa única, pero todas teñen solución.
A casa volveuse un investimento
Os visados dourados e as vantaxes fiscais para novos residentes atraeron capital ao sector inmobiliario. Hoxe, os compradores con domicilio fiscal no estranxeiro son arredor do 5 % das compras, pero os de fóra da UE pagan de media o dobre (470.000 euros, fronte a 234.000 de quen ten domicilio en Portugal). O Banco de Portugal considera que a demanda exterior é relevante para a evolución dos prezos.
Vivendas de uso turístico concentradas
Nos centros históricos de Lisboa e do Porto, edificios enteiros quedaron sen veciñanza e pasaron a ser vivendas de uso turístico. En Portugal, un punto porcentual máis de vivendas de uso turístico nun concello fixo subir o prezo das casas un 3,7 % (Franco e Santos, 2021).
Pouca vivenda pública
O parque público rolda as 120.000 vivendas, arredor do 2 % do total, fronte ao 7 % de media na OCDE. Con tan pouca vivenda pública, quen ten ingresos baixos depende só do mercado.
Constrúese pouco
O sector da construción calcula que fan falla 45.000 casas novas ao ano. Na última década construíronse unhas 15.000 ao ano, e en 2025 rematáronse unhas 30.000.
Salarios que quedaron atrás
Entre 2015 e 2025, o prezo das casas subiu un 180 %. No mesmo período, o salario mínimo subiu un 72 %, de 505 € a 870 €. A vivenda encareceu máis do dobre ca os salarios máis baixos.
Casas baleiras fóra do mercado
O Censo de 2021 contou 723 215 vivendas baleiras. Moitas están degradadas, pero máis da metade non estaban á venda nin en aluguer, case 90 000 delas na área metropolitana de Lisboa.
Para ver
A xentrificación en filme
O colectivo Left Hand Rotation filma a xentrificación desde moito antes de que a palabra chegase aos xornais. Instalado en Lisboa desde 2011, documenta como o turismo e a especulación baleiran os barrios e, entre 2010 e 2021, levou os obradoiros «Gentrificación no es un nombre de señora» a 17 cidades de 9 países. Os filmes son de balde.
O que vai acontecer aqui?
Os movementos que defenden o dereito a vivir en Lisboa, contados por quen resiste aos despexos. Feito con Stop Despejos e Habita!.
Terramotourism
En 1755, un terremoto destruíu Lisboa. Hoxe a cidade treme cun sismo turístico que expulsa do centro a quen vive nel.
Alfama é Marcha
A preparación da marcha popular de Alfama e unha pregunta: como evitar que a vida do barrio se converta en folclore para turistas?
Janela
Lisboa vista desde unha xanela: fóra, a cidade renóvase ás présas para a chegada dos visitantes.
Bonfim. Ilhas do tesouro
Nun obradoiro con colectivos do barrio, as persoas participantes mapearon os conflitos da vivenda no Bonfim e encheron as rúas de cartaces.
Bye and thanks for nothing
Unha acción no porto de Ponta Delgada contra a chegada masiva de cruceiros a São Miguel, co colectivo Habitat Açores.
Ficción inmobiliaria
Fragmentos de filmes de ficción nos que a especulación inmobiliaria e a xentrificación forman parte da historia. Tamén hai unha segunda parte (ábrese nunha nova lapela).
O nosso último filme sobre Lisboa
Da Expo 98 ás protestas máis recentes, incluída a demolición do Bairro da Jamaica, no Seixal. Estreouse no DocLisboa o 22 de outubro de 2026 e estará dispoñible de balde na web do colectivo.
Museo de los Desplazados
Un arquivo aberto e colaborativo sobre a xentrificación e as persoas ás que expulsa, feito a partir dos obradoiros do colectivo.
Gentrificación no es un nombre de señora
Obradoiros sobre a xentrificación e o papel da cultura nese proceso, en 17 cidades de 9 países, entre elas Lisboa e o Porto.
Os vídeos están en Vimeo e só se cargan cando premes «Ver o filme». A partir de aí, Vimeo pode gardar cookies no teu navegador.
Solidariedade
Causas que apoiamos
Defender a casa é tamén defender o lugar onde se vive. Estas son causas que Cultura no Muro apoia e que te convidamos a coñecer.
Quinta dos Ingleses: pisos de luxo onde faltan casas para vivir
En Carcavelos, fronte á praia, a Quinta dos Ingleses ten unhas 52 hectáreas de espazo verde, 35 delas de piñeiral. O nome vén dos ingleses da compañía do cable submarino do telégrafo, que chegou alí en 1870. Quen a defende chámalle «o último pulmón verde da Linha».
O plan aprobado pola Câmara de Cascais permite construír alí uns 850 pisos, en edificios de ata sete andares, ademais de hoteis e comercios. O terreo pertence á construtora Alves Ribeiro. Non son casas para quen traballa aquí: a prensa descríbeas como pisos de luxo.
En abril de 2024, unhas 40 persoas vivían na quinta en tendas e autocaravanas porque non podían pagar un aluguer. Tiveron que marchar para que comezasen as obras, e o alcalde negoulles a vivenda social.
SOS Quinta dos Ingleses é un movemento cívico e apartidario, asociación desde 2021 e organización non gobernamental de ambiente desde 2024. Defende o piñeiral, a praia e a memoria do lugar e, en outubro de 2023, levou a Câmara aos tribunais por considerar que o proxecto incumpre as normas de protección do litoral.
Covas do Barroso: a aldea que non quere unha mina
En Covas do Barroso, no concello de Boticas, a empresa británica Savannah Resources quere abrir catro minas de litio a ceo aberto, duns 100 metros de profundidade, ademais de escombreiras e instalacións industriais.
O Barroso é o único Patrimonio Agrícola Mundial da FAO en Portugal, recoñecido en 2018 por unha agricultura e unha gandaría que desde hai séculos moldean a paisaxe, con terras comunais, os baldios, xestionadas en común pola veciñanza.
A asociación Unidos em Defesa de Covas do Barroso e os comuneiros dos baldios defenden a terra, a auga e o modo de vida da aldea. O Goberno autorizou a empresa a ocupar terreos privados e comunais sen o acordo dos donos, e os tribunais xa suspenderon os traballos máis dunha vez, a última en xuño de 2026.
Ninguén debe perder a súa terra ou a súa casa sen o seu acordo, sen unha compensación xusta e sen unha avaliación seria dos impactos.
Fai oír a túa voz
Plans urbanísticos, grandes promocións, minas e outros proxectos que cambian o territorio pasan por consulta pública antes de avanzar. No portal Participa ves as consultas abertas e podes deixar a túa opinión. Canta máis xente participe, máis difícil será ignorala.
Cronoloxía
O que cambiou na lei
2006
Novo Réxime do Arrendamento Urbano (NRAU)
A Lei 6/2006 (NRAU) fixa as regras actuais sobre a duración dos contratos, a actualización dos alugueres e o fin do arrendamento.
2009
Residentes non habituais
O Decreto lei 249/2009 (réxime de residentes non habituais) dá dez anos de impostos reducidos a quen se muda a Portugal. Aumenta a presión sobre os prezos nas grandes cidades e péchase aos novos residentes en 2024.
2012
Visados dourados
A Lei 29/2012 dá permiso de residencia a quen compre inmobles de 500.000 euros ou máis. Ata 2023, a gran maioría destes visados concédese pola compra de vivendas.
2012
A «lei dos alugueres»
A Lei 31/2012 facilita a actualización dos alugueres antigos e os desafiuzamentos, e crea un procedemento rápido de desafiuzamento. É a lei que as acampadas esixen derrogar.
2014
Vivendas de uso turístico
O Decreto lei 128/2014 crea o réxime das vivendas de aluguer para turistas. Edificios enteiros de Lisboa e do Porto saen do mercado da vivenda.
2019
SIGI
O Decreto lei 19/2019 crea as SIGI, sociedades de investimento inmobiliario cotizadas en bolsa que compran casas para alugar co réxime fiscal dos fondos de investimento.
2019
Protección das inquilinas e Lei de Bases
As leis 12/2019 e 13/2019 prohiben o acoso no arrendamento e dan máis estabilidade aos contratos. A Lei 83/2019 recoñece a vivenda como dereito fundamental. Moito do que prevé segue sen cumprirse.
2023
Paquete «Mais Habitação»
A Lei 56/2023 limita ao 2 % a suba do aluguer nos novos contratos de casas xa alugadas, acaba cos visados dourados por compra de inmobles e toca as vivendas de uso turístico e as casas baleiras.
2024
Nova lei do solo
O Decreto lei 117/2024 permite converter solo rústico en urbano para construír vivenda, dentro do programa do Goberno «Construir Portugal».
2026
Desafiuzamentos máis rápidos: aínda non é lei
O proxecto de lei 103/XVII do Goberno acaba co límite do 2 % nos novos contratos e acelera os desafiuzamentos por impago. Aprobouse en primeira votación o 30 de setembro, cos votos de PSD, IL e CDS e a abstención do Chega, e agora debátese en comisión. Aínda estamos a tempo de paralo.
Fontes
Datos revisados en outubro de 2026. Os estudos científicos que sustentan cada proposta están na páxina O que esiximos. Se atopas algún erro ou tes datos máis recentes, avísanos.
- INE, Instituto Nacional de Estatística: Índice de Prezos da Vivenda, alugueres dos novos contratos, Censos 2021
- Eurostat: índice de prezos da vivenda, idade de saída da casa dos pais
- PORDATA: series históricas de vivenda, salarios e poboación
- OCDE, Affordable Housing Database: vivenda social e custos da vivenda nos países da OCDE
- AICCOPN: estimacións das casas novas necesarias
- Constitución da República Portuguesa, artigo 65
- Lei 83/2019, Lei de Bases da Vivenda
- Portal da Habitação (IHRU): programas públicos e Programa Nacional de Vivenda
A vivenda é un dereito.
Fagamos que se cumpra.
Únete a quen xa se está a organizar en edificios, barrios e centros de traballo por todo o país.