# Kryzys mieszkaniowy w Portugalii w liczbach (2026) > Mieszkania o 180% droższe niż w 2015, czynsze 17,79 €/m² w Lizbonie, 723 tys. pustostanów i tylko 2% mieszkań publicznych. Dane INE i Eurostatu. URL: https://habitacao-alt.bytetoit.com/pl/kryzys/ Language: pl-PL Last updated: 2026-10-29 Other languages: pt: https://habitacao-alt.bytetoit.com/a-crise.md, en: https://habitacao-alt.bytetoit.com/en/the-crisis.md, es: https://habitacao-alt.bytetoit.com/es/la-crisis.md, eu: https://habitacao-alt.bytetoit.com/eu/krisia.md, fr: https://habitacao-alt.bytetoit.com/fr/la-crise.md, it: https://habitacao-alt.bytetoit.com/it/la-crisi.md, el: https://habitacao-alt.bytetoit.com/el/i-krisi.md, de: https://habitacao-alt.bytetoit.com/de/die-krise.md, cs: https://habitacao-alt.bytetoit.com/cs/krize.md, ca: https://habitacao-alt.bytetoit.com/ca/la-crisi.md, gl: https://habitacao-alt.bytetoit.com/gl/a-crise.md --- Kryzys w liczbach # Mieszkanie kosztuje dziś prawie trzy razy więcej niż dziesięć lat temu Płace zostały w tyle, mieszkań publicznych prawie nie ma, a setki tysięcy mieszkań stoją puste. Oto oficjalne dane, ze źródłami, żeby każdy mógł je sprawdzić. ## Osiem liczb, które tłumaczą kryzys - **+180%**: o tyle wzrosły ceny mieszkań w latach 2015–2025 – drugi największy wzrost w UE. Średnia UE: +65%. (Eurostat, 2026) - **27,2%**: najemców płacących czynsz rynkowy wydaje na mieszkanie ponad 40% dochodu. Średnia UE: 18,6%. (Eurostat, 2025) - **17,79 €/m²**: to mediana czynszu w nowych umowach w Lizbonie. Mediana krajowa po raz pierwszy przekroczyła 10 €/m². (INE, II kw. 2026) - **920 €**: to płaca minimalna brutto w 2026 roku (około 819 € netto). Mieszkanie dwupokojowe o powierzchni 70 m² w Lizbonie kosztuje około 1245 € miesięcznie. (Dekret z mocą ustawy nr 139/2025) - **723 215**: pustych mieszkań, 12,1% całego zasobu mieszkaniowego. Ponad połowa, około 375 000, nie była ani na sprzedaż, ani na wynajem. (INE, spis powszechny 2021) - **≈2%**: mieszkań to mieszkania publiczne – jeden z najniższych odsetków w Europie po dekadach niedoinwestowania. (ISCTE, 2025) - **28,9 roku**: w tym wieku średnio młodzi ludzie wyprowadzają się od rodziców. Średnia UE: 26,2. (Eurostat, dane za 2024 rok) - **1447**: tytułów eksmisyjnych wydano w 2025 roku – o 44% więcej niż rok wcześniej. Obejmują też sprawy wszczęte we wcześniejszych latach. (IGFEJ, za dziennikiem Público) Jak do tego doszło ## Nie ma jednej przyczyny, ale wszystkie da się rozwiązać. ### Mieszkanie stało się inwestycją „Złote wizy” i ulgi podatkowe dla nowych rezydentów przyciągnęły kapitał do nieruchomości. Dziś kupujący z rezydencją podatkową za granicą to około 5% transakcji, ale ci spoza UE płacą średnio dwa razy więcej (470 tys. euro wobec 234 tys. euro u kupujących z rezydencją podatkową w Portugalii). Bank Portugalii uważa popyt zagraniczny za istotny dla kształtowania się cen. ### Koncentracja najmu krótkoterminowego W historycznych centrach Lizbony i Porto całe kamienice straciły mieszkańców i zamieniły się w najem krótkoterminowy. W Portugalii wzrost udziału najmu krótkoterminowego w gminie o 1 punkt procentowy podniósł ceny mieszkań o 3,7% (Franco i Santos, 2021). ### Mało mieszkań publicznych Publiczny zasób mieszkaniowy to około 120 tysięcy mieszkań, mniej więcej 2% wszystkich, wobec średnio 7% w OECD. Przy tak małej liczbie mieszkań publicznych osoby o niskich dochodach są zdane wyłącznie na rynek. ### Buduje się mało Branża budowlana szacuje, że potrzeba 45 tysięcy nowych mieszkań rocznie. W ostatniej dekadzie budowano około 15 tysięcy rocznie, a w 2025 roku oddano do użytku około 30 tysięcy. ### Płace, które zostały w tyle W latach 2015–2025 ceny mieszkań wzrosły o 180%. W tym samym czasie płaca minimalna wzrosła o 72%, z 505 € do 870 €. Mieszkania podrożały ponad dwa razy bardziej niż najniższe pensje. ### Puste mieszkania poza rynkiem Spis powszechny z 2021 roku wykazał 723 215 pustych mieszkań. Wiele z nich jest zniszczonych, ale ponad połowa nie była ani na sprzedaż, ani na wynajem, w tym prawie 90 000 w obszarze metropolitalnym Lizbony. Do obejrzenia ## Gentryfikacja w kinie Kolektyw Left Hand Rotation filmuje gentryfikację od dawna, na długo zanim to słowo trafiło do gazet. Od 2011 roku działa w Lizbonie, dokumentuje, jak turystyka i spekulacja wyludniają dzielnice, a w latach 2010–2021 zawiózł swoje warsztaty „Gentrificación no es un nombre de señora” do 17 miast w 9 krajach. Jego filmy są bezpłatne. 2019 · 82 min · Lisboa ### O que vai acontecer aqui? Ruchy broniące prawa do mieszkania w Lizbonie, oczami ludzi, którzy opierają się eksmisjom. Zrealizowany ze Stop Despejos i Habita!. [Obejrzyj film](https://vimeo.com/357310878) 2016 · 43 min · Lisboa ### Terramotourism W 1755 roku trzęsienie ziemi zniszczyło Lizbonę. Dziś miastem wstrząsa trzęsienie turystyczne, które wypycha mieszkańców z centrum. [Obejrzyj film](https://vimeo.com/191797954) 2017 · 41 min · Lisboa ### Alfama é Marcha Przygotowania do ludowego marszu w Alfamie i pytanie: jak nie dopuścić, by życie dzielnicy stało się folklorem dla turystów? [Obejrzyj film](https://vimeo.com/237705597) 2019 · 21 min · Lisboa ### Janela Lizbona widziana z okna: na zewnątrz miasto w pośpiechu odnawia się na przyjazd gości. [Obejrzyj film](https://vimeo.com/307533109) 2017 · 8 min · Porto ### Bonfim. Ilhas do tesouro Na warsztatach z lokalnymi kolektywami uczestnicy stworzyli mapę konfliktów mieszkaniowych w Bonfim i rozwiesili na ulicach plakaty. [Obejrzyj film](https://vimeo.com/217832214) 2023 · 3 min · Ponta Delgada ### Bye and thanks for nothing Akcja w porcie Ponta Delgada przeciwko masowemu przypływaniu statków wycieczkowych na São Miguel, z kolektywem Habitat Açores. [Obejrzyj film](https://vimeo.com/836259554) 2013 · 21 min ### Ficción inmobiliaria Fragmenty filmów fabularnych, w których spekulacja nieruchomościami i gentryfikacja są częścią fabuły. Jest też [druga część](https://vimeo.com/121588781). [Obejrzyj film](https://vimeo.com/80078379) 2026 · 66 min · Lisboa ### O nosso último filme sobre Lisboa Od Expo 98 po najnowsze protesty, w tym wyburzenie osiedla Bairro da Jamaica w Seixal. Premiera odbyła się na DocLisboa 22 października 2026 roku, a film będzie bezpłatnie dostępny na stronie kolektywu. [Otwórz na ich stronie](https://www.lefthandrotation.com/) Wspólne archiwum ### Museo de los Desplazados Otwarte, współtworzone archiwum o gentryfikacji i ludziach, których wypiera, powstałe na warsztatach kolektywu. [Otwórz na ich stronie](https://www.lefthandrotation.com/museodesplazados/) 2010–2021 · 17 miast ### Gentrificación no es un nombre de señora Warsztaty o gentryfikacji i roli kultury w tym procesie, w 17 miastach w 9 krajach, w tym w Lizbonie i Porto. [Otwórz na ich stronie](https://www.lefthandrotation.com/gentrificacion/index.html) Filmy są na Vimeo i ładują się dopiero po kliknięciu „Obejrzyj film”. Od tej chwili Vimeo może zapisywać pliki cookie w twojej przeglądarce. [Więcej na stronie Left Hand Rotation](https://www.lefthandrotation.com/) · [Obserwuj ich na Instagramie](https://www.instagram.com/lefthandrotation.colectivo/) · [Wszystkie ich filmy na Vimeo](https://vimeo.com/lefthandrotation) Solidarność ## Sprawy, które wspieramy Obrona domu to także obrona miejsca, w którym się żyje. Oto sprawy, które wspiera Cultura no Muro i które warto poznać. Przypadek tuż obok nas ### Quinta dos Ingleses: luksusowe apartamenty tam, gdzie brakuje mieszkań W Carcavelos, naprzeciwko plaży, Quinta dos Ingleses ma około 52 hektarów zieleni, z czego 35 to las sosnowy. Nazwa pochodzi od Anglików z firmy podmorskiego kabla telegraficznego, który dotarł tu w 1870 roku. Ci, którzy jej bronią, nazywają ją „ostatnimi zielonymi płucami Linhy”. Plan zatwierdzony przez władze Cascais pozwala zbudować tam około 850 mieszkań w budynkach do siedmiu pięter, a do tego hotele i sklepy. Teren należy do firmy budowlanej Alves Ribeiro. To nie są mieszkania dla ludzi, którzy tu pracują: prasa opisuje je jako luksusowe apartamenty. W kwietniu 2024 roku na terenie posiadłości mieszkało w namiotach i kamperach około 40 osób, których nie było stać na czynsz. Musiały się wyprowadzić, żeby mogła ruszyć budowa, a burmistrz odmówił im mieszkań socjalnych. SOS Quinta dos Ingleses to obywatelski i bezpartyjny ruch, od 2021 roku stowarzyszenie, a od 2024 roku pozarządowa organizacja ekologiczna. Broni lasu sosnowego, plaży i pamięci miejsca, a w październiku 2023 roku pozwał władze miasta, uznając, że projekt narusza przepisy o ochronie wybrzeża. [Odwiedź SOS Quinta dos Ingleses](https://www.sosquintadosingleses.com/) · [Podpisz petycję](https://peticaopublica.com/?pi=PT117238) Boticas, Trás-os-Montes ### Covas do Barroso: wieś, która nie chce kopalni W Covas do Barroso, w gminie Boticas, brytyjska firma Savannah Resources chce otworzyć cztery odkrywkowe kopalnie litu o głębokości około 100 metrów, a do tego hałdy i zakłady przemysłowe. Barroso to jedyne w Portugalii światowe dziedzictwo rolnicze FAO, uznane w 2018 roku za rolnictwo i pasterstwo, które od wieków kształtują krajobraz, z ziemią wspólną, tak zwanymi baldios, którą sąsiedzi zarządzają razem. Stowarzyszenie Unidos em Defesa de Covas do Barroso i współwłaściciele baldios bronią ziemi, wody i sposobu życia wsi. Rząd pozwolił firmie zająć prywatne i wspólne grunty bez zgody właścicieli, a sądy już kilka razy wstrzymywały prace, ostatnio w czerwcu 2026 roku. Nikt nie powinien tracić swojej ziemi ani domu bez własnej zgody, bez sprawiedliwego odszkodowania i bez rzetelnej oceny skutków. [Poznaj MiningWatch Portugal](https://miningwatch.pt/) ### Zabierz głos Plany zagospodarowania, duże inwestycje budowlane, kopalnie i inne projekty, które zmieniają okolicę, przechodzą konsultacje społeczne, zanim ruszą. Na portalu Participa zobaczysz otwarte konsultacje i możesz wyrazić swoją opinię. Im więcej osób weźmie udział, tym trudniej je zignorować. [Przejdź do portalu Participa](https://participa.pt/) Kalendarium ## Co się zmieniło w prawie ### 2006: Nowy reżim najmu miejskiego (NRAU) [Ustawa nr 6/2006](https://diariodarepublica.pt/dr/legislacao-consolidada/lei/2006-34578375) (NRAU) ustala obecne zasady dotyczące długości umów, podwyżek czynszu i zakończenia najmu. ### 2009: Ulgi dla nowych rezydentów [Dekret z mocą ustawy nr 249/2009](https://diariodarepublica.pt/dr/detalhe/decreto-lei/249-2009-490420) (tzw. reżim „rezydenta niezwykłego”) daje dziesięć lat niższych podatków osobom, które przeprowadzają się do Portugalii. Zwiększa presję na ceny w dużych miastach; dla nowych osób zostaje zamknięty w 2024 roku. ### 2012: Złote wizy [Ustawa nr 29/2012](https://diariodarepublica.pt/dr/detalhe/lei/29-2012-175291) daje zezwolenie na pobyt każdemu, kto kupi nieruchomość za co najmniej 500 tysięcy euro. Do 2023 roku zdecydowaną większość tych wiz przyznaje się za zakup mieszkań. ### 2012: „Ustawa czynszowa” [Ustawa nr 31/2012](https://diariodarepublica.pt/dr/legislacao-consolidada/lei/2012-34582275) ułatwia podnoszenie starych czynszów i eksmisje oraz wprowadza przyspieszony tryb eksmisji. To tej ustawy uchylenia żądają miasteczka namiotowe. ### 2014: Najem krótkoterminowy [Dekret z mocą ustawy nr 128/2014](https://diariodarepublica.pt/dr/detalhe/decreto-lei/128-2014-56384880) tworzy ramy prawne najmu krótkoterminowego dla turystów (alojamento local). Całe kamienice w Lizbonie i Porto znikają z rynku mieszkaniowego. ### 2019: SIGI [Dekret z mocą ustawy nr 19/2019](https://diariodarepublica.pt/dr/detalhe/decreto-lei/19-2019-118562581) tworzy SIGI – spółki inwestycyjne notowane na giełdzie, które kupują mieszkania na wynajem i są opodatkowane jak fundusze inwestycyjne. ### 2019: Ochrona najemców i ustawa ramowa Ustawy nr [12/2019](https://diariodarepublica.pt/dr/legislacao-consolidada/lei/2019-119397724) i nr [13/2019](https://diariodarepublica.pt/dr/legislacao-consolidada/lei/2019-119397731) zakazują nękania najemców i dają umowom większą stabilność. [Ustawa nr 83/2019](https://diariodarepublica.pt/dr/detalhe/lei/83-2019-124392055) uznaje mieszkanie za prawo podstawowe. Wiele z jej zapisów wciąż pozostaje na papierze. ### 2023: Pakiet „Mais Habitação” [Ustawa nr 56/2023](https://diariodarepublica.pt/dr/detalhe/lei/56-2023-222477692) ogranicza do 2% podwyżkę czynszu w nowych umowach na mieszkania już wcześniej wynajmowane, kończy ze złotymi wizami za nieruchomości i zaostrza zasady najmu krótkoterminowego oraz dotyczące pustostanów. ### 2024: Nowe prawo gruntowe [Dekret z mocą ustawy nr 117/2024](https://diariodarepublica.pt/dr/detalhe/decreto-lei/117-2024-901535572) pozwala przekształcać grunty rolne w miejskie pod budowę mieszkań, w ramach rządowego programu „Construir Portugal”. ### 2026: Szybsze eksmisje: to jeszcze nie prawo Rządowy projekt ustawy nr 103/XVII znosi limit 2% w nowych umowach i przyspiesza eksmisje za zaległości w czynszu. Przeszedł pierwsze czytanie 30 września głosami PSD, IL i CDS przy wstrzymaniu się Chegi i jest teraz omawiany w komisji. Wciąż zdążymy go zatrzymać. ## Źródła Dane zweryfikowane w październiku 2026 roku. Badania naukowe, na których opiera się każda propozycja, znajdziesz na stronie [Czego żądamy](https://habitacao-alt.bytetoit.com/pl/postulaty/). Jeśli znajdziesz błąd albo masz nowsze dane, daj nam znać. - [INE, portugalski urząd statystyczny](https://www.ine.pt): indeks cen mieszkań, czynsze w nowych umowach, spis powszechny 2021 - [Eurostat](https://ec.europa.eu/eurostat): indeks cen mieszkań, wiek wyprowadzki od rodziców - [PORDATA](https://www.pordata.pt): dane historyczne o mieszkaniach, płacach i ludności - [OECD, Affordable Housing Database](https://www.oecd.org/en/data/datasets/oecd-affordable-housing-database.html): mieszkania socjalne i koszty mieszkaniowe w krajach OECD - [AICCOPN](https://www.aiccopn.pt): szacunki potrzebnej liczby nowych mieszkań - [Konstytucja Republiki Portugalskiej](https://www.parlamento.pt/Legislacao/Paginas/ConstituicaoRepublicaPortuguesa.aspx), art. 65 - [Ustawa nr 83/2019, ustawa ramowa o mieszkalnictwie](https://diariodarepublica.pt/dr/detalhe/lei/83-2019-124392055) - [Portal da Habitação (IHRU)](https://www.portaldahabitacao.pt): programy publiczne i Krajowy Program Mieszkaniowy ## Mieszkanie to prawo. Dopilnujmy, by było przestrzegane. Dołącz do tych, którzy już organizują się w blokach, dzielnicach i zakładach pracy w całym kraju. [Działaj](https://habitacao-alt.bytetoit.com/pl/dzialaj/) · [Napisz do nas](mailto:direito.habitacao@proton.me)